Sivil Toplum Kuruluşları Birliği Kanal İstanbul´a “Hayır” dedi

Sivil Toplum Kuruluşları Birliği, Tekirdağ Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne giderek yapılması planlanan Kanal İstanbul´a “Hayır” dedi.

Onlarca Tekirdağlının katıldığı organizasyonda dilekçeler hep birlikte Tekirdağ Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne teslim edilirken dilekçede şu ifadelere yer verildi:

“İstanbul İli, Küçükçekmece Gölü - Sazlıdere Barajı - Terkos Gölü doğusunu takip eden güzergâhta yaklaşık 45 km uzunlukta, 20,75 m derinlikte ve 275 m genişlikte bir Kanal açılması için hazırlanan projeye ilişkin ÇED Raporuna aşağıda belirttiğim nedenlerle itiraz ediyorum.

Kanal İstanbul Projesinin gerçekleşmesi halinde,

İstanbul´un yaşam destek sistemleri olan Kuzey Ormanları, su havzaları, su havzalarını besleyen su kaynakları, tarım ve mera alanları yok olacaktır,

İstanbul´un önemli su kaynaklarından biri olan Sazlıdere Barajı yok olacaktır,

Doğal yaşam alanları ve ekosistem bozulacaktır,

Doğal ve arkeolojik sit alanları, tabiat parkları, milli parklar vb. koruma alanları yok olacaktır,

Sadece İstanbul´da değil, Trakya´ya kadar tatlı suların beslediği tarım alanları yok edileceği için bölgede tarım ve hayvancılık yapılamaz hale gelecektir,

ÇED Raporuna göre 1.155.668.000 m3 olan kazı materyalinin taşınmasıyla bozulan ekosistem tüm canlıların sağlığını tehdit edecektir,

Üç aktif fay hattının geçtiği bölgeye nüfus ve yapılaşma baskısı yükleyerek afet riskini artıracaktır.

Kanal İstanbul projesi ve ÇED raporu, Anayasa´da yer alan mülkiyet hakkının ihlali anlamına gelmektedir. T.C.Anayasası´nın “Mülkiyet Hakkı” başlıklı 35. maddesine göre; “...herkes mülkiyet hakkına sahiptir, bu hak; kamu yararı amacıyla yasayla sınırlandırılabilir...”

Proje ve ÇED raporunun tarım, orman, çevre, kültürel ve doğal miras, sosyal kültürel ve ekonomik yapı, sosyal donatı, şehircilik ilkeleri, planlama ve koruma ilkelerine uygun olmadığı açıktır. Proje alanının bu değişiklik sonucu gelişecek yatırım ve uygulamalardan ne şekilde etkileneceğini dahi öngörmeyen bir  belirsizlik içermektedir. Proje ve ÇED raporu ile ÇED olumlu kararının bilimsel, teknik ve nesnel gerekçelere dayandırılmadan, kamu yararı aleyhine, şehircililik ve planlama ilkelerinin hilafına, hukuka aykırı yapıldığı bizce tartışmasızdır.

Kanal İstanbul projesinin hafriyat, inşaat ve işletme aşamalarının Trakya bölgesine etkileri, yaratacağı tahribatın Trakya ekosistemine zararları ÇED raporunda değerlendirilmemiştir.

ÇED Raporu, projenin olumsuz çevresel, ekolojik etkilerini bertaraf edecek değerlendirmeler içermemektedir, yukarıda açıklanan sakıncalara dair kaygılarımı gidermekten uzaktır ve bilimsel yeterliliği konusunda şüphe uyandırmaktadır. Bu Rapor ile Projenin hayata geçirilmesi, Çevre Kanunu´nun 3. Maddesinde idareye yüklenen görevlere aykırılık oluşturmaktadır.

3194 sayılı İmar Kanunu´nun 3´üncü maddesinde, herhangi bir sahanın, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamayacağı, 8/1-c. maddesinde de, tarım arazilerinin Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu´nda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaç dışında kullanılmak üzere planlanamayacağı hükmü yer almaktadır.

3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu´nun 19´uncu maddesinde; 'Uygulama alanlarında bulunan tarım arazileri, zorunlu sebepler olmadıkça tarım dışı amaçlarla kullanılmaz. ' hükmü yer almaktadır.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu´nun 13´üncü maddesinin birinci fıkrasında ise; 'Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz.' hükmü yer almaktadır.

Trakya topraklarına yabancı bir hafriyat, inşaat ve faaliyet tarımsal bütünlüğün bozulmasına yol açacaktır. Proje bölgede tarım dışı faaliyetlerin artması ve yaygınlaşması için kötü bir örnek olacaktır. Bu durum Trakya bölgesinin ana fonksiyonu olan tarımsal faaliyetlerin sınırlanması ve bozulması sonucunu doğuracaktır.

Türkiye´nin tarım merkezi olan Trakya Alt Bölgesi´nin, verimli tarım topraklarının yitirilmemesi açısından duyarlılıkların dikkate alınması ve değerlendirmelerin kamu yararını öne çıkaran yaklaşımlarla ve özenle yapılması gerekmektedir. Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzası 1/100.000 Ölçekli Revizyon Çevre Düzeni Planı; bölgenin ülkesel anlamda en büyük potansiyeli olan tarımsal üretimi desteklemeyi, tarım dışındaki fonksiyonları da bu doğrultuda düzenleyerek, küresel ölçekte önemi günden güne artan tarım sektörünü yarışabilir bir noktaya getirmeyi hedeflemektedir.  ÇED raporu Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzası 1/100.000 Ölçekli Revizyon Çevre Düzeni Planının vizyonuna ve hükümlerine açıkça aykırıdır.

Projenin  ÇED  aşamasındaki işlemlerde projenin etki alanında bulunan Trakya illerinde yaşayan halkın katılımı göz ardı edilmiştir. Dolayısıyla açıkça hukuka aykırıdır. Çünkü proje sahasında ve çevresinde yüzbinlerce insanın konutları, arsaları ve tarım arazileri bulunmaktadır. Yaşam alanlarına, denize, tarıma ve ormanlara geri dönülmez büyük zararlar verecek bu proje ve ÇED raporu hukuksuzdur.

Trakya´nın doğal ve ekolojik yapısına geri dönüşü mümkün olmayan hasarlar verecek bu projenin ÇED raporu  eksik, yetersiz, hatalı, mevzuata açıkça aykırıdır.

Kanal İstanbul doğal çevreyi değiştirerek olumsuz etkileyecek, bir başka deyişle çevre ve halk sağlığını bozacak bir proje olduğundan “sağlıklı çevrede yaşama hakkı”mızın ihlal edilmesini kabul etmiyoruz.  Anayasal yetkilerimizi kullanarak Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği´nin 11. maddesinin 4. fıkrası çerçevesinde ÇED Raporuna itiraz ediyor, proje için ÇED Olumsuz Kararı verilmesini talep ediyoruz.